Grondslagen van het Zen Boeddhisme
Er is veel interesse voor het Boeddhisme en de Boeddhabeelden vliegen de winkel uit. Maar wat houdt het nu eigenlijk precies in? Wat betekent het voor ons dagelijkse leven? Het Boeddhisme is niet bedoeld voor wereldvreemde en zweverige spirituele wezens. Het is bedoeld voor mensen die zich afvragen hoe ze hun drukke leven, zoals het zich elke dag voordoet en geleefd wordt, kunnen verdiepen, verrijken en erin thuis kunnen komen. Voor zulke gewone, praktische mensen met interesse in dit thema organiseren we een studieklas om deze vragen te beantwoorden en verhelderen.
De cursus Koanverhalen uit de Hekiganroku opent je ogen voor een ander, bevrijdend perspectief op je dagelijkse gewone leven. Deze keer gaan we aan de slag met koanstudie. Dit is een oefenpraktijk die uniek is voor de zentraditie, specifiek de Rinzai zentraditie. In andere spirituele tradities zie je dit niet op een dergelijke manier terug. Het is een beoefening die plaatsvindt tussen leraar en leerling, waarbij veelal gewerkt wordt met korte teksten waarin meestal interacties tussen zenmeesters en hun leerlingen centraal staan. In deze koanteksten, verhalen, interacties, gebeurt iets bijzonders: er ontstaat bij de leerling inzicht (bevrijding, verlichting). De bedoeling van koanstudie is om tot dit inzicht te komen, het te verhelderen en uit te beelden, niet zozeer om het rationeel te begrijpen of te duiden.
In deze studieklas lezen we gezamenlijk een selectie koanverhalen uit de Hekiganroku, de Verhalen van de Blauwe Rots. Naast de Mumonkan is dit de belangrijkste verzameling van koanverhalen waar in zencentra overal ter wereld nog altijd mee gewerkt wordt, ook bij Zen Zeist. Het zijn verhalen over zenmeesters en hun leerlingen uit de hoogtijdagen van Chan boeddhisme, de voorloper van zen in China, voornamelijk uit de 7de tot 9de eeuw. Deze verhalen, die in verschillende boeddhistische afstammingslijnen van leraar op leerling werden doorgegeven, zijn tussen het jaar 1.000 en 1.130 door zenmeesters verzameld en voorzien van inleidingen, gedichten en commentaren. Een prachtige bron van inspiratie om na het behandelen van de tekst te gaan mediteren. En om mee te nemen ter verdieping van je dagelijkse leven.
In het najaar van 2026 is het de 28ste maal dat een studieklas gegeven wordt als onderdeel van het programma van Zen Zeist. De cursus bestaat uit vijf tweewekelijkse bijeenkomsten en wordt zowel op dinsdagavonden als op donderdagavonden gegeven, als onderdeel van het programma van de lopende doorgaande groepen Zen Meditatie, waarvan je dan tijdelijk deel uitmaakt. Dit zorgt ervoor dat je zult landen in de rust, routine en verwelkomende sfeer van één van deze bestaande groepen. En dat als je een keer niet kunt komen op de door jou gekozen avond, je op de andere avond in dezelfde week de les kunt inhalen.
De bijeenkomsten zijn van 20.00 tot 21.45 uur. Ze starten met circa 50 minuten les over het thema van de cursus. Daarna mediteren we twee maal twintig minuten, met tussendoor loopmeditatie. De les wordt afgesloten met een eenvoudige theeceremonie. Ervaring met (Zen) meditatie is niet vereist. Heb je geen ervaring, dan wordt voorafgaand aan de cursus een kosteloze afspraak met je gemaakt voor uitleg, instructie en het beantwoorden van eventuele vragen.
Wat brengt je deze cursus over Koanverhalen uit de Hekiganroku?
Deze cursus De wijsheid van zenmeester Linji is een onderdeel van een groter traject van cursussen Grondslagen van het (Zen) Boeddhisme die Zen Zeist enkele malen per jaar organiseert. De cursus heeft de vorm van een studieklas, met iets meer tijd voor het behandelen van het thema dan gebruikelijk in de doorgaande cursus Zen Meditatie. De twee meditatieperioden zijn wat korter dan gebruikelijk, wat de cursus toegankelijk maakt voor mensen met weinig of geen meditatie-ervaring.
In deze cursussen wordt telkens een thema uit de Boeddhistische traditie behandeld en besproken. Het betreft centrale leerstellingen van het Boeddhisme uit de tijd van de Boeddha, Mahayana teksten, Chan-geschriften (de Chinese voorloper van Zen), onderwerpen uit de Japanse Zen-traditie en aanverwante onderwerpen. Kortom, we onderzoeken diverse roots van de hedendaagse oefenpraktijk. Onderwerpen die in onze huidige wereld en onze drukke levens nog steeds van grote waarde blijken te zijn.
De cursus geeft je inzicht in onderdelen van de fascinerende wereld van het Boeddhisme, met haar prachtige culturele erfenis en literaire hoogstandjes. De behandelde thema’s bevatten altijd een aspect van zelfonderzoek; de uitnodiging om dat wat je leert op jezelf en op je eigen leven te betrekken. De cursus inspireert en ondersteunt je persoonlijke en spirituele ontwikkeling. Zen-training helpt je om je te ontwikkelen tot een liefdevol, geïnspireerd en daadkrachtig mens, vol rust, je op je plek voelend en vrij handelend in je drukke moderne leven.
Opzet van de lessen
Elke cursus bestaat uit vijf tweewekelijkse bijeenkomsten op de dinsdag- of donderdagavond van 20.00 tot 21.45 uur. De cursus vindt plaats als onderdeel van de doorgaande groepen die op deze tijdstippen wekelijks bijeenkomen. Als deelnemer van de studieklas maakt u kennis met het thema van de studieklas, met de groep en met de opbouw van de cursusavonden in onze doorgaande groepen. Indien gewenst kunt u aansluitend instromen in de doorgaande groep.
Kosten: € 90,-
Cursusdata (najaar 2026):
Studieklas dinsdagavond 29-9, 13-10, 3-11, 24-11 en 8-12
Studieklas donderdagavond 1-10, 15-10, 5-11, 26-11 en 10-12
Gratis open lessen:
Dinsdag 22 september en donderdag 24 september van 19.15 tot 21.45 uur